Trong bài trước mình đã hướng dẫn qua bài học số từ và lượng từ. Trong bài này mình sẽ tiếp tục bài học trong chương trình ngữ văn lớp 6 là kiến thức chỉ từ. Vậy chỉ từ là gì? nó có tác dụng gì và sử dụng như thế nào?

Tham khảo thêm: Phó từ là gì?

Chỉ từ là gì?

Chỉ từ là những từ dùng để trỏ vào sự vật, mục đích giúp xác định vị trí của sự vật trong không gian hoặc thời gian. Các chỉ từ thường gặp trong giao tiếp gồm: đó, đây, này, nọ, ấy, kia…

Hay hiểu một cách đơn giản, chỉ từ là tên gọi khác của đại từ chỉ định dùng để xác định vị trí, địa điểm của sự vật trong không gian và thời gian cố định.

Những chức năng chính của chỉ từ 

Tùy vào vị trí đứng ở đâu trong câu mà chỉ từ có thể có những tác dụng sau:

Làm chủ ngữ trong câu

Ví dụ: Cuộc chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta dùng phải kinh qua gian khổ, hy sinh nhiều hơn nữa, song nhất định thắng lợi hoàn toàn. Đó là một điều chắc chắn.

Từ “Nó” đứng ở đầu câu và có tác dụng là chủ ngữ trong câu.

Làm trạng ngữ trong câu

Ví dụ: Từ đấy, nước ta chăm nghề trồng trọt, chăn nuôi và có tục ngày tết làm bánh chưng, bánh giầy.

Cụm từ” Từ đấy” là trạng ngữ trong câu và nó là một chỉ từ.

Làm phụ ngữ sau trong cụm danh từ 

Ví dụ: Ngày xưa có ông vua nọ, sai một quan viên đi dò la khắp nước tìm người tài giỏi.

Chỉ từ” nọ” bổ nghĩa cho cụm từ “ có ông vua” giúp người đọc hiểu rõ hơn về câu chuyện.

Cách sử dụng chỉ từ 

Loại từ này thường được sử dụng nhiều trong giao tiếp, trò chuyện. Trong thơ ít được sử dụng, nhưng trong các tác phẩm tiểu thuyết, truyện ngắn vẫn thường sử dụng.

Cách dùng chỉ từ trong giao tiếp, trò chuyện

Nó giúp người nói, người nghe hiểu được ý nghĩa câu chuyện và nắm bắt được ý của người hỏi và trả lời đúng trọng tâm câu hỏi. 

Ví dụ: Cuộc trò chuyện của 2 bạn tân sinh viên khi mới nhập học.

Bạn học khoa nào?

Mình học khoa công nghệ thông tin.

Vậy bạn đến từ đâu?

Mình sinh ra và lớn lên ở Sài Gòn.

Ta thấy 2 từ “ nào”, đâu” giúp câu hỏi rõ ràng và dễ hiểu.

Cách dùng chỉ từ trong thơ ca.

Nó dùng để xác định không gian, địa điểm, thời gian của sự vật, sự việc nào đó. 

Ví dụ: “ Của ta trời đất đêm ngày. Núi kia, đồi nọ, sông này của ta”.

Kết luận: Việc hiểu và vận dụng chỉ từ thích hợp giúp các bạn linh động hơn trong giao tiếp và viết văn, làm thơ.