Nhiều chất hóa học là nguyên liệu quan trọng để sản xuất vật liệu xây dựng, phụ kiện điện tử hay là chất xúc tác cho ngành công nghiệp. Và canxi hydroxit là một trong số ít nguyên tố hóa học được ứng dụng nhiều nhất.

Canxi hydroxit là gì

Canxi hydroxit là hợp chất vô cơ có công thức hóa học là Ca(OH)2, thường được gọi là vôi ngậm nước hoặc vôi tôi. Nó là một chất rắn dạng bột màu trắng. Sau khi thêm nước, nó có hai lớp, dung dịch nước phía trên được gọi là nước vôi trong, và lớp phủ bên dưới được gọi là sữa vôi hoặc bùn vôi.

Canxi hydroxide là một chất bazơ mạnh, có khả năng khử trùng và và có tác dụng ăn mòn trên da và vải. Ca(OH)2 được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp, nó là một vật liệu xây dựng thường được sử dụng, cũng được sử dụng làm chất diệt khuẩn và nguyên liệu hóa học.

Tính chất vật lý của canxi hydroxit

  • Là một loại bột trắng tinh tế ở nhiệt độ phòng, ít tan trong nước, dung dịch nước trong suốt của nó thường được gọi là nước vôi trong và huyền phù sữa bao gồm nước được gọi là vôi tôi.
  • Nó không hòa tan trong rượu, hòa tan trong muối amoni và glycerin và có thể phản ứng với axit để tạo thành muối canxi tương ứng.
  • Công thức hóa học: Ca(OH)2
  • Trọng lượng phân tử: 74.096
  • Điểm nóng chảy: 580 ºC
  • Điểm sôi: 2850 ºC
  • Hòa tan trong nước: 1,65 g / L ở 20 ºC
  • Tỉ trọng: 2,24 g / mL ở 20 ºC

Độ hòa tan của canxi hydroxit giảm khi nhiệt độ tăng vì nó có hai hydrat [Ca (OH) 2 · 2H2O] và [Ca (OH)2 · 12H2O]. Độ hòa tan của hai hydrat này lớn và độ hòa tan của canxi hydroxit khan rất nhỏ. Khi nhiệt độ tăng, các hydrat tinh thể này dần dần trở thành canxi hydroxit khan, do đó độ hòa tan của canxi hydroxit giảm khi nhiệt độ tăng.

Bảng tỉ lệ hòa tan theo nhiệt độ của Ca(OH)2

Nhiệt độ (ºC) Tỉ lệ hòa tan (100g nước)
0 ºC 0,18g
10 ºC 0,176g
20 ºC 0,125g
30 ºC 0,153g
40 ºC 0,141g
50 ºC 0,138g
60 ºC 0,16g
70 ºC 0,19
80 ºC 0,094
90 ºC 0,085

Tính chất hóa học của Ca(OH)2

Canxi hydroxide là một chất kiềm mạnh và có tác dụng ăn mòn trên da và vải . Tuy nhiên, vì độ hòa tan thấp, nó không gây hại như natri hydroxit và các bazơ mạnh khác.

Canxi hydroxit có thể hoạt động với chỉ thị axit-bazơ: Dung dịch thử nghiệm quỳ tím có màu xanh dung, dịch thử phenolphthalein không màu có màu đỏ.

Tác dụng với canxi ôxít

Sản phẩm tạo thành là cacbonat canxi và nước.

  • CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3↓ + H2O

Canxi hydroxit tác dụng với axit tạo ra muối và nước.

Nó có thể tác dụng với hầu hết các axit mạnh, sản phẩm tạo thành là muối canxi tương ứng và nước.

  • 2HCl + Ca(OH)2 → CaCl2+ 2H2O
  • Ca(OH)2 + 2HNO3  → Ca(NO3)2 + 2H2O
  • Ca(OH)2 + H2SO4 → 2H2O + CaSO4

Canxi hydroxit phản ứng với một số muối nhất định tạo thành bazơ mới và muối mới.

  • Na2CO 3 + Ca(OH)2 → CaCO3 + 2NaOH
  • 2NH4NO3 + Ca (OH)2 → 2NH3 + 2H2O + Ca(NO3)2

Phản ứng với magiê clorua

  • MgCl2 + Ca(OH)2 → CaCl2 + Mg(OH)2↓

Công dụng của canxi hydroxit

Ca(OH)2 được sử dụng nhiều trong công nghiệp, xây dựng dân dụng, ngành thực phẩm, thủy sản… Dưới đây là một vài công dụng chính:

  • Được sử dụng làm nguyên liệu sản xuất canxi cacbonat(CaCO3)
  • Trong ngành nông nghiệp: Canxi hydroxit có tính kiềm, vì vậy nó có thể được sử dụng để làm giảm độ chua của đất ( độ ph đất), do đó cải thiện cấu trúc đất. Là thành phần trong thuốc trừ sâu. Vào mùa đông, cây được bảo vệ khỏi côn trùng và thân cây được phủ bằng vôi vôi.
  • Trong quá trình xử lý nước thải: canxi hydroxit được sử dụng như một chất làm sạch hoặc làm chất keo tụ để hút bùn thải. Vì nó là một giúp loại bỏ các vi sinh vật và vi khuẩn đồng thời trung hòa mùi hôi.
  • Ca (OH)2 được sử dụng trong ngành công nghiệp giấy trong quá trình chuyển đổi gỗ thành bột gỗ.
  • Nó là một hợp chất rất quan trọng trong việc điều chế amoniac(NH3).
  • Trong ngành công nghiệp đường, nó có thể được sử dụng để kết tủa các tạp chất và thu được sucrose tinh khiết.
  • Trong ngành xây dựng: nó được sử dụng làm gạch canxi silicat, sản phẩm bê tông, vật liệu cách nhiệt.
  • Trong ngành sản xuất thủy tinh, gốm sứ: nó là vật liệu chịu lửa, trong sản xuất gốm sứ trắng, vôi đôi khi được sử dụng để liên kết các loại cao lanh và bóng có mặt.
  • Ngành hóa chất: Điều chế bazơ, Canxi cacbua và Xyanua, chất tẩy trắng, thuốc nhuộm Ngoài ra, nó được sử dụng trong việc tinh chế axit citric, glucose và dextrin, canxi kim loại, soda-vôi.
  • Việc ngâm dưa chuột thường được thực hiện với sự trợ giúp của Ca (OH)2 giúp làm giòn dưa chua.
  • Được sử dụng trong ngành công nghiệp da để tách lông ra khỏi da động vật.

Cách điều chế Ca(OH)2

Để điều chế Ca(OH)2 trong phòng thí nghiệm, chúng ta thường sử dụng vôi sống(CaO) kết hợp với nước.

  • Công thức phản ứng: CaO + H2O → Ca(OH)2

Phương pháp nhiệt

Sau khi nung đá vôi thành canxi oxit, nó được xử lý bằng nước theo tỷ lệ 1: 3 để tạo ra dung dịch canxi hydroxit. Sau khi tinh chế và tách, cặn được loại bỏ bằng cách khử nước ly tâm và sấy khô và sau đó sàng lọc thu được canxi hydroxit thành phẩm.

  • CaCO3 → CaO + CO2 ↑
  • CaO + H2O → Ca(OH)2

Canxi hydroxit có ảnh hưởng đến sức khỏa không?

Tác hại của canxi hydroxit

Cơ thể con người hấp thụ quá mức canxi hydroxit có thể gây ra các triệu chứng nguy hiểm như khó thở, chảy máu trong , tê liệt cơ, hạ huyết áp, làm tăng độ pH của máu và tổn thương các cơ quan nội tạng.

Bụi canxi hydroxit hoặc các giọt lơ lửng có tác dụng kích thích màng nhầy, có thể gây hắt hơi và ho, và giống như kiềm có thể xà phòng hóa chất béo, hấp thụ nước từ da, hòa tan protein, kích thích và ăn mòn các mô. Hít phải bụi vôi có thể gây viêm phổi.

Cách sơ cứu khi tiếp xúc nhiều với Ca(OH)2

  • Tiếp xúc với da: Ngay lập tức rửa sạch với nhiều nước, sau đó thoa dung dịch axit boric 3% -5%.
  • Tiếp xúc mắt: Nâng mí mắt ngay lập tức và rửa sạch bằng nước hoặc nước muối trong ít nhất 15 phút. Hoặc rửa sạch bằng dung dịch axit boric 3%. Sau đó đến trung tâm y tế gần nhất để khám và kiểm tra.
  • Hít phải: Nhanh chóng rời khỏi nơi có nhiều bụi Ca(OH)2 và tìm nơi có không khí trong lành.
  • Nuốt phải: Làm sạch các chất độc bằng sữa và sữa chua có protein hoặc tương tự càng sớm càng tốt. Khi bệnh nhân tỉnh táo, súc miệng ngay lập tức và uống giấm pha loãng hoặc nước chanh.

Kết luận: Canxi hydroxit là hợp chất có thể tác dụng được với nhiều hợp chất nên thường xuất hiện trong các kỳ thi lớn. Và nó cũng được ứng dụng nhiều trong cuộc sống và sản xuất.